Αθαμανικά Όρη- Τζουμέρα
Μεταξύ των ποταμών Άραχθου και Αχελώου υψώνονται τα περήφανα Αθαμανικά Όρη, γνωστά ως Τζουμέρκα. Τα βόρεια Τζουμέρκα εκτείνονται μεταξύ των Νομών Ιωαννίνων και Τρικάλων, όπου στα σύνορά τους βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή που ονομάζεται Κακαρδίτσα (2.429 μέτρα), ενώ το νοτιότερο τμήμα της οροσειράς εδράζεται στο Νομό Άρτας. Εξαιτίας της σπάνιας βιοποικιλότητας του τόπου, το 2009 μεγάλο τμήμα της περιοχής ανακηρύχθηκε σε Εθνικό Πάρκο.
, that separates Syrrako and Kalarrytes villages, Tzoumerka, Ioannina, Greece.jpg)
Φημισμένα για την παράδοση και τον απλό τρόπο ζωής είναι τα Τζουμερκοχώρια. 47 στο σύνολο τους και σμιλευμένα με πέτρα, χρονολογείται ότι χτίστηκαν στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας, μεταξύ 14ου και 15ου αιώνα.
Στα βόρεια, τα Πράμαντα αποτελούν το κεφαλοχώρι των Τζουμέρκων με πλούσια παράδοση και ιστορία, χτισμένα αμφιθεατρικά στις πλαγιές της κορυφής Στρογγούλας. Στο χωριό αξίζει να επισκευθεί κανείς το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όπου παρέχει ποικίλλες δραστηριότητες και σεμινάρια για τους φυσιολάτρες, καθώς και το Σπήλαιο της Ανεμότρυπας που διασχίζει το ποτάμι και διαθέτει 3 επίπεδα.
Οι Κτιστάδες με θέα την κορυφή Στρογγούλα, φιλοξενούν στο υπόγειο του πνευματικού κέντρου το λαογραφικό μουσείο με εκθέματα που προσφέρθηκαν από χωριανούς και την μόνιμη έκθεση ζωγραφικής με πίνακες που έχουν παραχωρηθεί ως δωρεά διάσημοι Έλληνες ζωγράφοι (Φασιανού, Χατζηκυριάκου-Γκίκα). Περίπου 10 χλμ από τα Ιωάννινα, στο χωριό Ελληνικό, βρίσκεται το παγκοσμίου φήμης μουσείο σύγχρονης τέχνης "Θεόδωρος Παπαγιάννης" στο παλιό δημοτικό σχολείο του χωριού, όπως και η Μονή Παναγίας Τσούκας, χτισμένη μέσα στο βουνό με θέα τα Τζουμέρκα.
Τα δύο πιο γνωστά βλαχοχώρια, το Συρράκο και οι Καλαρρύτες, διατηρούν σταθερά την βλάχικη διάλεκτο και παράδοση. Στο Συρράκο δεν επιτρέπονται οχήματα, με αποτέλεσμα να διατηρείται άθικτο το παραδοσιακό λευκό του χρώμα. Στους Καλαρρύτες η Μονή Κηπίνας αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά μοναστήρια της Ηπείρου και ονομάσθηκε έτσι από τους κήπους που καλλιεργούσαν οι μοναχοί.
Νοτιότερα, το Αθαμάνιο χωριό που αναδύεται μέσα στα έλατα. Η νεροτριβή και ο νερόμυλος στην Αγία Κυριακή, καθώς και το ξακουστό το γεφύρι ” Τσαγκαράκη” μας μεταφέρουν στην καρδιά της ηπειρώτικης παράδοσης. Το χωριό Καταρράκτες χωριό πήρε το όνομά του από τους δίδυμους καταρράκτες, χαρακτηριστικό των οποίων είναι ότι έχουν νερό μόνο από τον Οκτώβριο μέχρι τον Ιούνιο ενώ στεγνώνουν το καλοκαίρι, γι αυτό και προσφέρονται για χειμερινές εξορμήσεις.
Καθένα από τα χωριά των Τζουμέρκων ξεχωρίζει για τις μοναδικές ηπειρώτικες μυρωδιές και την φυσική ομορφιά που χαρίζει στον επισκέπτη στιγμές χαλάρωσης, πνευματικής αναζήτησης αλλά και αδρεναλίνης για τους τολμηρούς.
